De beurs boomt terwijl de economie afkoelt: waarom de AEX stijgt en ons spaargeld voorzichtig blijft

Ik schrijf over geld en de markten in gewone taal, want ik geloof dat iedereen recht heeft om te begrijpen wat er met zijn zuurverdiende centen gebeurt. Deze keer wil ik een puzzel met u ontrafelen die veel mensen begrijpelijk in verwarring brengt, namelijk dat de beurs recordhoogtes viert terwijl we tegelijk horen dat de economie het moeilijker krijgt.

De cijfers spreken op het eerste gezicht elkaar namelijk flink tegen, en dat roept logische vragen op. De belangrijkste beursindex, de AEX, stond op twintig augustus bijna eenentwintig komma zes procent hoger dan een jaar eerder, terwijl de voorspellingen voor de economische groei juist naar beneden zijn bijgesteld naar ongeveer één procent voor dit jaar.

Twee werelden die uit elkaar lopen

Om deze schijnbare tegenstelling te begrijpen, is het belangrijk om te beseffen dat de beurs en de echte economie niet hetzelfde zijn. De beurs kijkt vooral vooruit en weerspiegelt de verwachtingen van beleggers over de winsten van grote, vaak internationale bedrijven, terwijl de economische groeicijfers meten wat er hier en nu daadwerkelijk in ons eigen land gebeurt.

Veel bedrijven die aan de top van de AEX staan, halen een groot deel van hun omzet in het buitenland, waardoor ze minder afhankelijk zijn van de Nederlandse consument. Als het wereldwijd goed gaat met bijvoorbeeld technologie, kunnen deze aandelen hard stijgen, zelfs als de gemiddelde Nederlander juist voorzichtiger wordt met zijn uitgaven en zijn portemonnee stevig dichthoudt.

Tegelijkertijd koelt onze binnenlandse economie merkbaar af, mede doordat de inflatie dit jaar oploopt tot ruim drie procent, vooral door hogere energieprijzen. Die stijgende kosten knagen aan het besteedbaar inkomen van huishoudens, waardoor mensen minder makkelijk grote aankopen doen en de motor van de binnenlandse groei duidelijk minder hard draait dan voorheen.

Waarom stijgt de beurs dan toch

Een tweede belangrijke verklaring ligt bij het gedrag van ons als spaarders en consumenten, dat op dit moment behoorlijk terughoudend is. Ondanks een gestage loongroei kiezen veel huishoudens ervoor om extra te sparen uit voorzorg, simpelweg omdat het consumentenvertrouwen laag is en mensen liever een appeltje voor de dorst opbouwen dan geld uit te geven.

Dat voorzichtige sparen is op individueel niveau heel verstandig, maar het remt tegelijk de bredere economie af, want de uitgaven van de één zijn nu eenmaal het inkomen van de ander. Zo ontstaat er een situatie waarin beleggers optimistisch zijn over de toekomst van grote bedrijven, terwijl gewone gezinnen juist op de kleintjes letten en de hand op de knip houden.

Ik wil hierbij benadrukken dat een stijgende beurs dus geen garantie is dat het met iedereen goed gaat, en dat is een nuance die vaak verloren gaat in de krantenkoppen. De winsten op de beurs komen vooral terecht bij mensen die aandelen bezitten, terwijl de zorgen over hogere prijzen juist het hardst worden gevoeld door huishoudens met een kleinere buffer.

Wat betekent dit voor uw geld

Wat kunt u nu concreet met deze kennis, vraagt u zich misschien af, en mijn antwoord is vooral dat u niet in paniek hoeft te raken door tegenstrijdige berichten. Blijf denken in de lange termijn, spreid uw beleggingen verstandig en zorg voor een gezonde buffer, zodat u niet gedwongen wordt om aandelen te verkopen op een ongelukkig moment.

De belangrijkste les die ik u wil meegeven is dat u zich niet gek moet laten maken door één opvallend cijfer, of dat nu een recordstand of een sombere prognose is. Ik blijf de ontwikkelingen op de voet volgen en leg ze in begrijpelijke taal aan u uit, zodat u met een rustig hoofd en op basis van kennis beslissingen kunt nemen over uw eigen geld.