Nieuw pensioenstelsel van start: 9,5 miljoen werkenden in 2026 overgestapt naar de Wet toekomst pensioenen

Het Nederlandse pensioen is aan de grootste verbouwing in decennia begonnen. Sinds begin 2026 is een groot deel van de pensioenfondsen overgegaan op het nieuwe stelsel, een verandering die op termijn iedereen raakt die in Nederland pensioen opbouwt. Voor miljoenen werkenden verandert daarmee de manier waarop hun oudedagsvoorziening tot stand komt.

Een wet die al enkele jaren geldt

De basis voor deze omslag is de Wet toekomst pensioenen, die al sinds 1 juli 2023 van kracht is. Het doel van de wet is om het pensioenstelsel transparanter en persoonlijker te maken en beter te laten aansluiten op de manier waarop mensen tegenwoordig werken, met wisselende banen en loopbanen die minder vaak een leven lang bij dezelfde werkgever duren.

Hoewel de wet dus niet nieuw is, wordt de invoering ervan nu pas echt zichtbaar. De overgang van de fondsen gebeurt gefaseerd, zodat pensioenuitvoerders en werkgevers de tijd krijgen om hun administratie en regelingen aan te passen. Die zorgvuldigheid is nodig, omdat het gaat om de opgebouwde rechten van miljoenen deelnemers.

Miljoenen werkenden maken de overstap

Op 1 januari 2026 zijn veel pensioenfondsen overgestapt naar het nieuwe systeem. Daarmee vallen ongeveer 9,5 miljoen werkenden onder de nieuwe regels. Het is een van de grootste operaties in de geschiedenis van de Nederlandse pensioensector, waarbij enorme bedragen aan opgebouwd vermogen worden overgezet naar de nieuwe regelingen.

De overgang is echter nog niet afgerond. Alle betrokken partijen moeten uiterlijk op 1 januari 2028 aan de nieuwe regels voldoen. Tot die tijd zullen de resterende fondsen een voor een de stap zetten, zodat het volledige stelsel binnen enkele jaren op de nieuwe leest is geschoeid.

Van vast bedrag naar beleggen

De kern van de verandering zit in de manier waarop pensioen wordt opgebouwd. In het nieuwe stelsel is er niet langer een vast, van tevoren beloofd pensioenbedrag. In plaats daarvan vindt de opbouw plaats via een premieregeling, waarbij periodiek geld wordt ingelegd en belegd. De uiteindelijke hoogte van het pensioen hangt af van de economische ontwikkelingen en de beleggingsresultaten.

Een belangrijk onderdeel van de hervorming is de overstap naar een vlakke premie. Waar in veel bestaande regelingen de premie opliep met de leeftijd, betaalt iedereen straks een gelijk percentage. Dat maakt het stelsel eenvoudiger en beter overdraagbaar, maar vraagt ook om zorgvuldige afspraken over de overgang voor oudere werknemers.

Het nieuwe systeem houdt daarnaast rekening met leeftijd bij het beleggen. Jongere werknemers kunnen meer beleggingsrisico nemen dan oudere, omdat zij meer tijd hebben om schommelingen op de markten op te vangen. Naarmate de pensioenleeftijd nadert, wordt er behoudender belegd om het opgebouwde vermogen te beschermen.

Meer transparantie, meer risico

Voor deelnemers betekent dit stelsel meer inzicht in wat er met hun geld gebeurt, omdat de opbouw persoonlijker en zichtbaarder wordt. Tegelijkertijd verschuift een deel van het risico naar de deelnemer zelf. Als de beleggingen tegenvallen, kan dat direct doorwerken in de hoogte van het pensioen, terwijl meevallers juist tot een hoger pensioen kunnen leiden.

Naast de aanvullende pensioenen blijft ook de AOW, het staatspensioen, een rol spelen. De AOW-leeftijd bedraagt 67 jaar in 2026 en 2027. Vanaf 2028 stijgt die naar 67 jaar en 3 maanden, een niveau dat tot 2030 geldt. Vanaf 2030 wordt de leeftijd dynamisch aangepast op basis van de levensverwachting.

De invoering van de Wet toekomst pensioenen markeert zo een nieuw tijdperk voor de oudedagsvoorziening in Nederland. Het stelsel belooft meer transparantie en een betere aansluiting op de moderne arbeidsmarkt, maar vraagt van deelnemers ook dat zij zich bewuster worden van de risico's. De komende jaren zal moeten blijken hoe de overgang in de praktijk uitpakt.