ECB-hoofdeconoom Lane waarschuwt: inflatie in de eurozone blijft langer rond de 3 procent

De inflatie in de eurozone blijft voorlopig hardnekkig hoog. Dat is de boodschap van Philip Lane, de hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank, die zich deze week in een interview op de Ierse radiozender RTE Radio 1 uitliet over de vooruitzichten voor de prijsstijgingen in de landen van de muntunie.

Volgens Lane zal de inflatie dit jaar waarschijnlijk rond de 3 procent blijven hangen, ruim boven de doelstelling van 2 procent die de centrale bank nastreeft. In juli liep de inflatie in de eurozone licht op tot 2,9 procent, waarmee het cijfer verder van het streefniveau af kwam te liggen in plaats van er dichterbij te komen.

De econoom probeerde de verwachtingen te temperen zonder valse hoop te wekken. Rond dat niveau van 3 procent is ongeveer waar mensen voor de rest van dit jaar op moeten rekenen, zo gaf hij aan. Daarmee maakte hij duidelijk dat een snelle terugkeer naar de gewenste 2 procent er voorlopig niet in zit voor de gezamenlijke Europese economie.

Waarom de inflatie hoog blijft

Een belangrijke oorzaak van de aanhoudende prijsdruk ligt volgens Lane buiten Europa. De aanhoudende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran houden de energieprijzen hoog, en die hogere kosten werken via brandstof en productie door in vrijwel alle schakels van de economie, van het transport tot uiteindelijk het schap in de supermarkt.

Lane waarschuwde daarnaast voor een nieuwe bron van prijsdruk in de zomer van volgend jaar. Weersomstandigheden zoals het klimaatverschijnsel El Nino kunnen de oogsten wereldwijd verstoren. Voedselinflatie zal daardoor volgend jaar een van de drijvende krachten achter de inflatie worden, zo stelde hij nadrukkelijk tijdens het gesprek.

De prognose van rond de 3 procent is bovendien afhankelijk van hoe het conflict in het Midden-Oosten zich verder ontwikkelt. Escaleert de situatie, dan kunnen de energieprijzen opnieuw oplopen en kan de inflatie hoger uitkomen. Kalmeert het conflict daarentegen, dan ontstaat er ruimte voor een geleidelijke daling van de prijsstijgingen.

Wat de ECB nu doet

De centrale bank heeft de afgelopen maanden al ingegrepen om de prijsstijgingen te beteugelen. In juni verhoogde de ECB haar belangrijkste rentetarief met een kwart procentpunt, in een poging om de vraag af te remmen en zo de inflatie onder controle te krijgen. Het is een klassiek instrument, maar het werkt met vertraging door in de economie.

Over de vraag of er nog meer renteverhogingen volgen, wilde Lane zich niet uitspreken. Wel benadrukte hij dat de ECB zal doen wat nodig is om de inflatie te bestrijden. De prognoses van de centrale bank worden in september geactualiseerd, en op de financiele markten wordt op dat moment een nieuwe renteverhoging verwacht.

Wat het voor spaarders en huishoudens betekent

Voor consumenten heeft dit alles concrete gevolgen. Een hogere rente betekent dat lenen duurder wordt, wat vooral huizenkopers en bedrijven met schulden raakt. Tegelijkertijd kunnen spaarders juist profiteren, omdat banken doorgaans een hogere vergoeding gaan bieden op spaargeld naarmate de beleidsrente van de centrale bank stijgt.

De keerzijde is dat een inflatie van rond de 3 procent de koopkracht blijft uithollen. Wie geen loonsverhoging krijgt die de prijsstijgingen bijhoudt, kan met hetzelfde inkomen steeds minder kopen. Voor huishoudens met een krap budget wegen vooral de hogere kosten voor energie en de dagelijkse boodschappen zwaar door in het maandbudget.

De bredere context

Opvallend genoeg presteerde de economie van de eurozone ondanks alle tegenwind beter dan verwacht. In het tweede kwartaal groeide de regio met 0,4 procent, een teken van veerkracht ondanks de onzekerheid rond het conflict in het Midden-Oosten en de gestegen rentes. Die groei geeft de ECB enige ruimte om streng te blijven in haar beleid.

De blik is nu gericht op september, wanneer de ECB haar nieuwe ramingen presenteert en een volgend rentebesluit neemt. De uitspraken van Lane maken duidelijk dat de centrale bank de strijd tegen de inflatie nog niet gewonnen acht. Voor beleggers, spaarders en huishoudens in Nederland blijft de rente daarmee voorlopig een bepalende factor.